value1

مهندسی بی‌نهایت: رادیو تلسکوپ FAST؛ چشم آسمان


در این مطلب از سری مقالات مهندسی بی‌نهایت قصد داریم با رادیو تلسکوپ FAST که عنوان بزرگ‌ترین رادیو تلسکوپ تک‌دیش جهان را یدک می‌کشد آشنا شویم. اما از پیش از صحبت پیرامون این دستاورد بزرگ مهندسی، بهتر است در ابتدا با رادیو تلسکوپ‌ها بیشتر آشنا شویم.

چرا به رادیو تلسکوپ‌ها نیاز داریم؟

اگر از علاقه‌مندان علم نجوم و کیهان‌شناسی باشید، احتمالا با رادیوتلسکوپ‌ها و دلائل استفاده از آن‌ها آشنا هستید، پس شاید آن‌چه در این بخش بیان شده برای شما چندان جدید و جذاب نباشد؛ اما اگر اطلاعات کمتری در این زمینه دارید، بهتر است به مطالعه‌ی این بخش ادامه دهید.

نور مرئی تنها بخش کوچکی از طیف الکترومغناطیسی است که توسط چشم انسان دیده می‌شود و امواجی که طول موج آن‌ها خارج از محدوده‌ی نور مرئی باشند، توسط چشم انسان دیده نمی‌شوند. اگر به تصویر ذیل نگاه کنید، با افزایش طول امواج در محدوده‌ی نور مرئی، بیشتر به رنگ قرمز نزدیک می‌شویم و با کاهش طول امواج در این محدوده به رنگ آبی نزدیک می‌شویم.

طیف الکترومغناطیسی / Electromagnetic Spectrum

طیف الکترومغناطیسی

از سوی دیگر، می‌دانیم که جهان هستی در حال گسترش است و اجزای این جهان در حال دور شدن از یکدیگر هستند. وقتی به پهنه‌ی بی‌کران آسمان می‌نگریم، نور ساطع شده از اجسامی که در حال دور شدن هستند با طول موج بلندتری به ما می‌رسند و به همین دلیل اجسام دورتر بیشتر به رنگ قرمز یا رنگ‌هایی نزدیک به آن دیده می‌شوند.

 تصویر پایین، تصویری موسوم به Hubble Deep Field یا «زمینه‌ی ژرف هابل» است که قسمتی از صورت فلکی خرس بزرگ (دُبّ اکبر) را نشان می‌دهد. در این تصویر کهکشان‌های مختلفی قابل مشاهده هستند، اما آن‌چه بیشتر می‌تواند قابل‌توجه باشد، این است که در این تصویر، برخی نقاط به رنگ‌ سفید یا نزدیک به سفید هستند و برخی دیگر به رنگ قرمز یا نزدیک به رنگ قرمز هستند.

زمینه‌ی ژرف هابل / Hubble Deep Field

زمینه‌ی ژرف هابل

این نقاط قرمز رنگ، ستارگان و کهکشان‌هایی را نشان می‌دهند که از ما دورتر و دورتر می‌شوند. اما مشکل این است که با دورتر شدنِ آن‌ها، امواجی که به ما می‌رسند طول موج بلندتری خواهند داشت، تا جایی که از محدوده‌ی نور مرئی خارج می‌شوند و به محدوده‌ی امواج فروسرخ تا امواج رادیویی وارد می‌شوند. این پدیده که از آن با نام Redshift یاد می‌شود، باعث می‌شود تا برای دیدن اجسام دورتر، که با چشم قابل روئیت نیستند، نیازمند استفاده از ابزارهای دیگری باشیم.

رادیو تلسکوپ چیست؟

همانند تلسکوپ‌های بصری که نور مرئی را جذب و در نقطه‌ای متمرکز می‌کنند تا امکان تحلیل تصاویر دریافتی وجود داشته باشد، رادیو تلسکوپ‌ها هم امواج ضعیف رادیویی را جمع‌آوری و متمرکز می‌کنند تا بتوان آن‌ها را تحلیل کرد. دانشمندان از رادیو تلسکوپ‌ها برای بررسی ستارگان، کهکشان‌ها، سیاه‌چاله‌ها و دیگر اجرام و پدیده‌های کیهانی استفاده می‌کنند.

این ابزارها امکان مطالعه‌ی امواج رادیویی و مایکروویو با طول‌موج ۱۰ متر تا ۱ میلی‌متر، که از اجرام کیهانی ساطع می‌شوند را فراهم می‌کنند. امواج رادیویی که طول موج آن‌ها بیش از ۱۰ متر باشد توسط اتمسفر زمین بازتاب داده می‌شوند و به سطح زمین نمی‌رسند. البته بسیاری از امواج که طول موج آن‌ها کوتاه‌تر از یک سانتی‌متر است هم توسط اتمسفر جذب می‌شوند و به زمین نمی‌رسند. دراین‌میان، موج‌هایی با طول ۱ الی ۲۰ سانتی‌متر با کمترین تداخل از جو زمین عبور می‌کنند و امکان اصلاح و تحلیل آن‌ها ازطریق نرم‌افزارهای پردازش‌گر سیگنال‌های رادیویی وجود دارد.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

FAST؛ بزرگ‌ترین رادیو تلسکوپ جهان

دلیل بزرگ بودن رادیو تلسکوپ‌ها چیست؟

همان‌گونه که پیش از این گفته شد، کارکرد رادیو تلسکوپ‌ها تاحدی شبیه به تلسکوپ‌های بصری است؛ اما از آنجا که طول امواج رادیویی به‌مراتب بزرگ‌تر از طول امواج نور مرئی است، لازم است تا رادیو تلسکوپ‌ها ابعاد بزرگی داشته باشند. این ابزارها دارای مولفه‌ای به‌نام «قدرت تفکیک‌پذیری زاویه‌ای» یا «وضوح فضایی» هستند؛ این مولفه نشان‌دهنده‌ی قدرت رادیو تلسکوپ‌ها برای تشخیص جزئیات بیشتر در بخشی از آسمان است. بدیهی است که با بزرگتر شدن تلسکوپ، وضوح فضایی آن هم افزایش می‌یابد.

دیش ۵۰۰ متری FAST، بزرگ‌ترین نمونه‌ی موجود در جهان است

به همین دلیل، رادیوتلسکوپ‌هایی مانند آرسیبو و FAST ابعاد بسیار بزرگی دارند تا بتوانند جزئیات بیشتری را دریافت کنند. علاوه‌بر این، امواجی که از اجرام آسمانی به سطح زمین می‌رسند بسیار ضعیف هستند؛ تا جایی که سیگنال‌های تلفن‌همراه می‌توانند یک میلیون‌بار از این امواج قوی‌تر باشند. باتوجه‌به این مسئله، اکثر رادیو تلسکوپ‌ها، علاوه‌بر بزرگ بودن، در نقاطی دور از مناطق مسکونی قرار دارند.

پیشینه‌ی رادیو تلسکوپ FAST

حال که با رادیو تلسکوپ‌ها، چگونگی کارکردشان و دلائل بزرگ بودن آن‌ها آشنا شدیم، می‌توانیم صحبت پیرامون FAST را شروع کنیم. اولین‌بار طرح ساخت این رادیو تلسکوپ در سال ۱۹۹۴ ارائه شد؛ تا اینکه طرح نهایی پروژه در سال ۲۰۰۷ به تائید کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین رسید. مأموریت رهبری این پروژه نیز به اخترشناس سرشناس و فقید چینی، پروفسور نان رندونگ واگذار شد.

پروفسور نان رندونگ / Prof. Nan Rendong

نان رندونگ

یکی از مشکلات اصلی، پیدا کردن مکانی مناسب برای ساخت FAST بود. به‌منظور پیدا کردن مکان مناسب، تحقیقات متعددی در زمینه‌ی توپوگرافی، آب‌شناسی و چالش‌های ساخت تلسکوپ و بناهای پشتیبان آن به انجام رسیدند. پس از ۱۴ سال تحقیقات جغرافیایی، اقلیمی و اجتماعی و انجام شبیه‌سازی مهندسی در مقیاس وسیع روی ۴۰۰ منطقه برای ساخت تلسکوپ، ۳۰۰ درّه به‌عنوان نامزدهای نهایی انتخاب شدند. از میان این ۳۰۰ درّه، درّه‌ی داوودانگ در منطقه‌ی پینگ‌تانگ در استان گویژو چین برای ساخت FAST انتخاب شد.

وجود مسیر طبیعی برای خروج آب، قرار گرفتن در میان کوه‌های بلند، که نقش نوعی حفاظ طبیعی را بازی می‌کنند و فاصله‌ی ۵ کیلومتری از منابع اصلی امواج رادیویی از جمله دلائل انتخاب این منطقه بودند. علاوه‌بر این، تحقیقات نشان داده بودند که پیش از این هیچ زلزله‌ی قابل‌توجهی در این منطقه ثبت نشده است؛ همچنین، داده‌های هواشناسی نیز نشان می‌دهند که بارش برف در این منطقه بسیار محدود است و سابقه‌ی یخ‌بندان در پیشینه‌ی هواشناسی این درّه وجود ندارد. عمق درّه نیز به‌گونه‌ای است که زاویه‌ی اوج (Zenith) ۴۰ درجه‌ای را برای تلسکوپ فراهم می‌کند. عرض جغرافیایی این منطقه (۲۶ درجه‌ی شمالی) هم امکان مشاهده‌ی بیشتر اجرام کهکشانی جنوبی را فراهم می‌سازد.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

مراحل اولیه‌ی ساخت FAST

پیش از شروع پروژه، روستای کوچکی با ۶۵ سرنشین که در این دره سکونت داشتند تخلیه شد و ساکنان آن به مکان دیگری منقل شدند. برای پیش‌گیری از تداخلات رادیویی، بیش از ۹۰۰۰ نفر که در شعاع ۵ کیلومتری این منطقه سکونت داشتند هم به مکان‌های دیگری انتقال داده شدند. این نقل و انتقالات چندان هم بی دردسر نبودند. حدود ۵۰۰ خانواده دست به شکایت از دولت محلی زدند. به‌ادعای این خانواده‌ها، آن‌ها نه‌تنها خسارتی از دولت دریافت نکرده بودند؛ بلکه در برخی موارد به‌صورت غیرقانونی بازداشت هم شده بودند. جابه‌جایی جمعیتی نزدیک به ۱۰ هزار نفر برای چینی‌ها بدون هزینه نبود و دولت چین مجبور شد تا مبلغی در حدود ۲۶۹ میلیون دلار را به این افراد اختصاص دهد. این مبلغ در قالب کمک‌های نقدی و وام‌های بانکی جهت تهیه‌ی مسکن به مردم پرداخت شد.

هرچند کلنگ احداث این رادیو تلسکوپ در ۲۶ دسامبر ۲۰۰۸ (ششم دی‌ماه ۱۳۸۷) به زمین زده‌شد؛ اما به واسطه‌ی زمان‌بر بودن فرایند آماده‌سازی محلّ احداث تلسکوپ، بیش از دو سال بعد و در ماه مارس ۲۰۱۱ فرایند اصلی ساخت تلسکوپ شروع شد. برای آماده‌سازی محل ساخت‌وساز، لازم بود تا جاده‌های زیادی به سمت درّه‌ی اصلی احداث شوند. خروج مواد تخلیه شده از دره و رساندن تجهیزات و ملزومات ساخت‌وساز به دره هم با چالش‌های فراوانی روبه‌رو بود. با این اوصاف، فرایند اصلی ساخت تلسکوپ پنج سال بعد و در روز سوم ژوئیه ۲۰۱۶ (۱۳ تیر ۱۳۹۵)، با نصب آخرین پنل از دیشِ تلسکوپ به پایان رسید.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

لحظه‌ی نصب آخرین پنل FAST

بودجه‌ی اولیه برای ساخت FAST مبلغ ۷۰۰ میلیون یوآن (معادل ۱۰۴ میلیون دلار) بود؛ اما درنهایت توسعه و ساخت این ابزار بیش از ۱.۲ میلیارد یوآن (۱۷۸ میلیون دلار) بودجه را به خود اختصاص داد. دورافتاده بودن محل قرارگیری تلسکوپ و تهیه‌ی پوشش محافظ برای محافظت از تلسکوپ در مقابل تداخلات رادیویی از جمله دلائل افزایش هزینه‌ی پروژه بودند.

در حال حاضر این تلسکوپ با نام Five hundred meter Aperture Spherical Telescope (تلسکوپ کروی با دیافراگم پانصد متری)؛ یا به‌اختصار FAST شناخته می‌شود. هرچند که چینی‌ها از آن به‌نام «تیان‌یان» به‌معنای «چشم آسمان» یاد می‌کنند.

طراحی FAST

براساس امواج رادیویی دریافتی و نوعِ کاربری، رادیو تلسکوپ‌ها در اشکال مختلف ساخته می‌شوند. برخی از آن‌ها همچون ALMA و SKA ساختاری آرایه‌ای داشته و از گیرنده‌های متعدد تشکیل می‌شوند. برخی دیگر، همچون FAST و آرسیبو هم از نوع تک‌دیش هستند که به‌خاطر دیش‌های بزرگ خود شناخته می‌شوند.

میزان حساسیت FAST سه‌برابر بیشتر از آرسیبو است

هرکدام از انواع رادیو تلسکوپ کاربردهای خاص خود را دارند. به‌طور نمونه، برای اندازه‌گیری دقیقِ ساختارهای بزرگ در بخشی از آسمان، تلسکوپ‌های تک‌دیش، تنها انتخاب پیش‌روی ستاره‌شناسان خواهد بود؛ اما در صورت نیاز به افزایش وضوح فضایی در مقیاس‌های بسیار بزرگ، از تلسکوپ‌های آرایه‌ای استفاده می‌شود.

ساختار دیش FAST

همان‌گونه که گفته‌شد، FAST از انواع رادیو تلسکوپ‌های تک‌دیش است. در این رادیو تلسکوپ، امواج رادیوییِ تابیده شده به سمتِ دیش، در نقطه‌ای متمرکز می‌شوند و به‌طور معمول توسط گیرنده‌ای که بالای دیش نصب شده دریافت می‌شوند.

دیش ۵۰۰ متری FAST، بزرگ‌ترین نمونه‌ی موجود در جهان است و به‌واسطه‌ی طراحی نوآورانه‌ی خود از توانایی تغییر شکل برخوردار است. به‌لطف ویژگی تغییر شکل، برخلاف تلسکوپ‌هایی همچون آرسیبو، در چشم آسمان نقطه‌ی تمرکز دیش متغیر است و این تلسکوپ می‌تواند بخش‌های مختلفی از پهنه‌ی آسمان را هدف قرار دهد.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

نحوه‌ی تغییر وضعیت دیش

در حقیقت، دیش FAST از ۴۴۵۰ پنل کوچک ساخته شده است که همچون قطعات پازل کنار هم قرار گرفته‌اند. ۱۰ هزار کابل هم ازطریق ۲۲۵۰ مفصل متحرک به این پنل‌ها نصب شده‌اند تا امکان تغییر شکل و نقطه‌ی تمرکز دیش وجود داشته باشد؛ یک نرم‌افزار اختصاصی هم وظیفه‌ی کنترل شکل دیش را برعهده دارد. برای کاهش وزن، پنل‌های دیش از توری‌های فلزی تهیه شده‌اند؛ این ساختار امکان عبور نور خورشید از پنل‌ها را فراهم می‌کند تا گیاهانی که پشت دیش قرار دارند هم بتوانند به رشد خود ادامه دهند. این مسئله از آن جهت حائز اهمیت است که همین گیاهان موجب تثبیت خاک و محکم‌تر شدن زمین می‌شوند که خود نوعی مزیت طبیعی است.

هرچند از این تلسکوپ با عنوان تلسکوپی با دیافراگم ۵۰۰ متری نام برده می‌شود؛ اما در عمل، این تلسکوپ می‌تواند در هر لحظه یک سهمی با شعاع ۳۰۰ متر را شکل داده و پهنه‌ای از آسمان را هدف قرار دهد. قطعات متحرک دیش امکان اصلاح هرگونه ابیراهی کروی (به‌هم‌ریختگی‌های سیگنال که به‌دلیل نامناسب بودن سطح دیش پدید می‌آیند) را به‌صورت لحظه‌ای فراهم می‌کنند تا امکان دستیابی به پولاریزاسیون کامل و محدوده‌ی گسترده‌ای از باندها، بدون نیاز به سیستم‌های تغذیه‌ی پیچیده، وجود داشته باشد. وظیفه‌ی طراحی و ساخت این دیش برعهده‌ی شرکت صنایع فناوری الکترونیک چین بوده و نصب آن توسط شرکت مهندسی صنایع سنگین ووچانگ به انجام رسیده است.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

محدوده‌ی پوشش دیش

کابین گیرنده‌ی معلق

کابین گیرنده‌ی معلق یا «کابین تمرکز»، ابزاری به وزن ۳۰ تن است که به‌صورت معلق بالای دیش FAST نصب شده است.گیرنده‌های نصب‌شده درون کابین وظیفه‌ی دریافت سیگنال‌های متمرکز شده توسط دیش را برعهده دارند و کلّ کابین توسط ۶ کابل که به شش ستون نگه‌دارنده وصل شده‌اند، در بالای دیش قرار گرفته است.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

کابین گیرنده با کابل‌های اتصال

برای حفظ تعادل کابین، از نرم‌افزاری اختصاصی استفاده می‌شود که میزان بارِ وارد شده بر هر کابل را به‌صورت جداگانه تنظیم می‌کند. باتوجه‌به وضعیت دیش، این سیستم می‌تواند کابین را به دقت ۱۰ میلی‌متر در نقطه‌ی مورد نیاز برای دریافت سیگنال قرار دهد. جالب اینجا است که امواج رادیویی ساطع‌شده از ابزارهای درونِ این کابین، به محیط بیرون نشت نمی‌کنند و از این لحاظ هیچ‌گونه تداخل رادیویی با امواج دریافتی از آسمان به‌وجود نمی‌آید.

گیرنده‌های درون کابین باند‌های مختلفی را در محدوده‌ی فرکانس ۷۰ مگاهرتز تا ۳ گیگاهرتز پوشش می‌دهند. این گیرنده‌ها روی نوعی پلتفرم استوارت نصب‌شده‌اند تا امکان تنظیم جهت آن‌ها وجود داشته باشد. دو حسگر لیزری وظیفه‌ی کنترل جهت‌گیریِ گیرنده‌ها را برعهده دارند و چهار حسگر لیزری دیگر هم برای کنترل موقعیت کابین مورد استفاده قرار می‌گیرند.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

گیرنده‌ی نصب شده روی پلتفرم استوارت

جالب این است که تنظیم مکان کابین، گیرنده‌ها و دیش تلسکوپ پیش از دریافت سیگنال انجام نمی‌شود؛ بلکه دانشمندان می‌توانند به‌صورت آنی و در هر لحظه ساختار و موقعیت دیش، کابین و گیرنده‌های سیگنال را تغییر دهند. برای مثال، در شرایطی که تلسکوپ در حال تعقیب یک هدف در آسمان است، امکان تغییر زاویه‌ی دیش و دیگر اجزاء با حداکثر سرعت ۱۵ درجه در ساعت وجود دارد.

دیگر اجزاء FAST

علاوه‌بر دیش و کابین معلق، بخش‌های دیگری نیز برای کنترل تلسکوپ و انتقال و پردازش داده‌های دریافی توسعه یافته‌اند. مجموعه‌ی فیبر نوری با پهنای باند بالا وظیفه‌ی انتقال سریع داده‌ها تا فاصله‌ی ۳ کیلومتری را برعهده دارند. ترمینال‌های پردازش داده‌های دیجیتال نیز پردازش داده‌های دریافتی را برعهده دارند. یک ساعت هیدروژنی، درکنار استاندارد زمان فراهم شده توسط GPS هم برای تعیین دقیق زمان مورد استفاده قرار می‌گیرند. مجموعه‌ای از سیستم‌های نظارت و عیب‌یابی هم برای نظارت و برطرف‌سازی سریع عیوب در سیستم‌های مختلف ایجاد شده‌اند.

سیستم پردازش داده‌ی FAST به‌طور مشترک توسط مرکز بین‌المللی اخترشناسی رادیویی و رسدخانه‌ی جنوبی اروپا توسعه داده شده است تا داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط تلسکوپ را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. این نرم‌افزار Next Generation Archive System، یا به‌اختصار NGAS شناخته می‌شود که به‌معنای «نسل جدید سیستم بایگانی» است. این نرم‌افزار به‌ویژه در مطالعات مربوط‌به ستاره‌های نوترونی چرخان و جست‌وجو برای نشانه‌های حیات فرازمینی مورد استفاده قرار می‌گیرد. NGAS امکان جمع‌آوری، جابه‌جایی و ذخیره‌سازی حداکثر ۳ پتابایت داده‌ی جمع‌آوری شده در سال را برای محققان فراهم می‌کند.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

یکی از اتاق‌های کنترل FAST

چالش‌های کنونی

اتمام فرایند ساخت FAST تنها به‌منزله‌ی پایان چالش‌ها نبود. از آنجا که این رادیو تلسکوپ در نوع خود بی‌نظیر است؛ نه‌تنها ساخت آن، بلکه استفاده از آن هم چالش‌هایی را برای سازمان‌های علمی چین و دست‌اندرکاران آن‌ها ایجاد کرده است.

یکی از این چالش‌ها، پیدا کردن افراد زبده و دارای توانایی‌های فنی و علمی برای به‌کارگیری این تلسکوپ است. از سویی، استفاده از این دستاورد تحسین‌برانگیز مهندسی نیازمند استخدام کارکنان زیادی است؛ از سوی دیگر، قرار داشتنِ آن در منطقه‌ای دورافتاده باعث می‌شود تا بسیاری از مهندسین و اخترشناسان نسبت به کار در رصدخانه‌ی FAST بی‌علاقه باشند. مشکل بزرگتر این است که تنها شمار معدودی از دانشمندان چینی در حوزه‌ی ستاره‌شناسی رادیویی تخصص دارند؛ همین معضل مقامات چینی را وادار کرده تا دانشمندانی را از دیگر نقاط جهان به استخدام خود در آورند.

ضریب خرابی بخش‌های متحرک تلسکوپ بیش از مقدار پیش‌بینی شده است

علاوه‌بر مسئله‌ی کمبود کارکنان، بسیاری از پژوهش‌گران هنوز نمی‌دانند که چگونه می‌توان از تمامی ظرفیت‌های FAST استفاده کرد. هرچند بخش سخت‌افزاری کار به پایان رسیده است؛ اما برای استفاده‌ی بهینه از این سخت‌افزار، لازم است نرم‌افزارهای جدید و متعددی برای پردازش و تحلیل سیگنال‌های دریافتی توسط تلسکوپ توسعه پیدا کنند.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

مفاصل متحرک FAST امکان تغییر شکل دیش را فراهم می‌کنند

سختی‌ها و پیچیدگی‌های مرتبط با حفظ و نگه‌داری این رادیو تلسکوپ هم یک روی دیگرِ سکه است. با وجود توضیحات پیشین، نمی‌توان کتمان کرد که FAST سازه‌ای بسیار پیچیده است و نگه‌داری و تعمیر آن کار آسانی نیست. در حال حاضر ضریب خرابی بخش‌های متحرک این رادیو تلسکوپ بیش از میزان پیش‌بینی شده است و تلاش برای رفع این مسئله ادامه دارد.

درنهایت، نباید جذابیت FAST برای گردشگران را هم فراموش کرد. بسیاری از افراد، از جمله علاقه‌مندان به اخترشناسی دوست دارند تا این رادیو تلسکوپ را از نزدیک ببینند و مقامات محلی نیز این مسئله را به‌عنوان یک موقعیت اقتصادی قلمداد می‌کنند. اما از نگاه دانشمندان، ابزارهای ارتباطی روزمره که گردشگران با خود حمل می‌کنند یکی از منابع اصلی تداخل رادیویی هستند و می‌توانند استفاده از FAST را با اشکال روبه‌رو کنند.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

سکوی اختصاصی بازدیدکنندگان FAST

مأموریت و یافته‌های FAST

مهندسی بی‌نظیر استفاده شده در FAST باعث شده تا این رادیو تلسکوپ از لحاظ حساسیت به سیگنال‌های دریافتی سه برابر حساس‌تر از آرسیبو باشد؛ اما هدف از ساخت این تلسکوپ چیست و تاکنون چه دستاوردی داشته است؟ به‌طور کلی، تحقیق پیرامون قوانینی حاکم بر جهان هستی، از جمله اهداف ساخت این رادیو تلسکوپ است؛ تحقیقاتی که می‌توانند نگاه ما به جهان را تغییر دهند.

یکی از اصلی‌ترین فعالیت‌های تحقیقاتی انجام شده به کمک FAST، مشاهده‌ی تپ‌اخترها است. اندازه‌ی بزرگتر و حساسیت بیشتر به چشم آسمان اجازه می‌دهد تا تپ‌اخترها را از فواصل دورتری شناسایی کند. تپ‌اخترهای میلی‌ثانیه‌ای، تپ‌اخترهای دوتایی و تپ‌اخترهای فراکهکشانی از جمله اهداف پژوهشی این رادیو تلسکوپ هستند.

حدودا یک‌سال پس از شروع فعالیت آزمایشی FAST، دانشمندان توانستند دو تپ‌اختر را به کمک این تلسکوپ کشف کنند. کشف این دو تپ‌اختر، که با نام‌های PSR J1859-01 و PSR J1931-01 به‌ثبت رسیده‌اند، در ماه اوت ۲۰۱۷ به‌انجام رسید و چند ماه بعد توسط تلسکوپ پارکس در استرالیا نیز تأیید شد. در فوریه‌ی سال ۲۰۱۸ نیز پژوهشگران موفق شدند تا یک تپ‌اختر میلی‌ثانیه‌ای را به‌کمک FAST کشف کنند. این کشف نیز مدتی بعد توسط تحقیقاتی تلسکوپ «فرمی» تأیید شد. براساس آمار موجود، دست‌کم تا آوریل ۲۰۱۸، FAST توانسته ۲۰ تپ‌اختر جدید را شناسایی کند.

FAST می‌تواند تپ‌اخترها را از فواصل دورتری شناسایی کند

پیوستن به شبکه‌ی تداخل‌سنجی خط پایه بسیار طولانی (VLBI) هم از دیگر اهداف FAST است. در تکنیک «تداخل‌سنجی خط پایه بسیار طولانی»، سیگنال‌های دریافتی توسط تلسکوپ‌های مختلف ترکیب می‌شوند تا با مقایسه‌ی آن‌ها، داده‌هایی دقیق‌تر با جزئیات بیشتر حاصل شوند. علاوه‌براین، تکنیک تداخل‌سنجی خط پایه بسیار طولانی به دانشمندان اجازه می‌دهد تا جابه‌جایی صفحات تکتونیکی زمین را هم مورد بررسی قرار دهند. تعیین مکان دقیق قاره‌ها و کشورها و نظارت بر جهت‌گیری زمین در فضا هم از جمله دیگر دستاورد‌های تکنیک تداخل‌سنجی خط پایه بسیار طولانی هستند.

کشف ارتباطات بین‌سیاره‌ای و جست‌وجو برای هوش فرازمینی نیز از دیگر اهداف طراحی و ساخت چشم آسمان هستند. اگرچه شانس ما برای کشف حیات فرازمینی ممکن است بسیار محدود باشد؛ اما چنین کشفی می‌تواند جهان را تحت‌تاثیر قرار دهد. در جست‌وجو برای هوش فرازمینی، دانشمندان به‌طور خاص به‌دنبال یافتن امواج الکترومغناطیسی مصنوعی هستند که توسط موجوداتی دارای آگاهی تولید شده باشند. با وجود تداخل حاصل دیگر امواج کهکشانی و محدودیت امواجی که به سطح زمین می‌رسند، پژوهشگران معتقد هستند که باید روی امواجی با بسامد ۱ تا ۳ گیگاهرتز متمرکز شد.

Breakthrough Listen

جست‌وجو برای هوش فرازمینی یکی از اهداف FAST است

در حال حاضر، تلسکوپ ۶۵ متری پارکس در استرالیا از جمله تلسکوپ‌هایی است که برای جستجوی حیات فرازمینی به‌کار می‌رود و می‌تواند سیگنال‌هایی را تا مسافت ۴.۵ سال نوری کشف کند. آرسیبو نیز حداکثر می‌تواند سیگنال‌هایی تا مسافت ۱۸ سال نوری را کشف کند؛ اما این رقم برای FAST به ۲۸ سال نوری می‌رسد و با این اوصاف چشم آسمان می‌تواند سیگنال‌های ارسال شده از ۱۴۰۰ ستاره‌ی مختلف را مورد کاوش قرار دهد. تلسکوپ غول‌پیکر چینی‌ها در اکتبر سال ۲۰۱۶ به پروژه‌ی Breakthrough Listen پیوست تا درکنار تلسکوپ Green Banks و پارکس به‌جستجوی نشانه‌های هوش فرازمینی بپردازند.

جالب این است که در ژانویه‌ی ۲۰۱۹، برخی وب‌سایت‌ها اخباری را منتشر کردند که به دریافت سیگنال‌هایی از موجودات فرازمینی توسط FAST اشاره داشتند. اما دانشمندان با رد این ادعاها، احتمال دادند که این سیگنال‌ها درواقع پالس‌های رادیویی سریع (FRB) هستند که به‌طور معمول توسط دیگر رادیو تلسکوپ‌ها هم کشف می‌شوند. هرچند منبع این سیگنال‌ها به‌طور قطع مشخص نیست؛ اما دلیلی برای نسبت دادن آن‌ها به موجودات فرازمینی هم وجود ندارد.

تحقیقات گسترده در رابطه با هیدروژن خنثی، آرایه‌ی زمان‌سنجی تپ‌اخترها و کشف مولکول‌های بین‌ستاره‌ای نیز از دیگر اهداف پژوهشی FAST هستند.

رادیو تلسکوپ فست / FAST Radio Telescope

جمع‌بندی

احتمالا در یک یا دو دهه‌ی آینده، چشم آسمان همچنان عنوان بزرگ‌ترین رادیو تلسکوپ تک‌دیش جهان را یدک خواهد کشید. FAST تنها یک دستاورد خیره‌کننده‌ی مهندسی نیست؛ بلکه ابزاری است که می‌تواند دنیای اخترشناسی رادیویی را متحول کند.

این ابزار می‌تواند به انسان‌ها کمک کند تا به یافته‌های دقیق‌تری در رابطه با سرمنشاء جهان هستی دست پیدا کنند، نادانسته‌های مربوط‌به وجود سیارات و ستارگان را کشف کنند و به جستجوی هوش فرازمینی بپردازند. این رادیو تلسکوپ را می‌توان به‌عنوان نمادی از امتداد قانون مور قلمداد کرد؛ چرا که درکنار سازه‌ی عظیم دیش و کابین گیرنده، هزاران رایانه وظیفه‌ی کنترل و تحلیل داده‌های دریافتی آن را برعهده دارند، داده‌هایی که می‌توانند نگاه ما به جهان هستی را تغییر دهند.

value1

نامه سرگشاده استیو جابز به تیم کوک از آن دنیا!


وب‌سایت یک پزشک – علیرضا مجیدی:

تیم عزیز

زمان به سرعت در حال سپری شدن است و وضعیت وای فای اینجا اصلا خوب نیست؛ بنابراین زیاد وقتت را نمی‌گیرم و می‌روم سراغ اصل مطلب تا با هم ببینیم با شرکتمان چه کرده‌ای.

اول باید تشکر کنم که اپل را تبدیل به یک شرکت یک تریلیون دلاری کرده‌ای. سرمایه‌گذاران از این بابت بسیار خوشنود هستند. گرچه خودمانیم، تا قبل از درگذشتم، شرکت را خودم در چنین مسیری انداخته بودم. اما بگذریم!

اما از اینکه بگذریم، می‌خواهم از تو بپرسم که واقعا نهایت کاری که با داشتن این همه سرمایه و نیروی خلاق، می‌توانی انجام بدهی، همین است؟

وای! دارم تند می‌روم. بگذار کمی آرام بگیرم و نفس عمیق بکشم …

ببین تیم! نمی‌خواهم همه چیز را به گردن تو بیندازم. پس اینجا توصیه‌ها و نصیحت‌هایی به تو می‌کنم تا با انجام آن بتوانی اپل را دوباره به عظمت قبلی‌اش برگردانی.

متن کامل نامه جدید سرگشاده جدید استیو جابز از منزلگاه اخروی‌اش به تیم کوک!

۱-در فناوری‌های نو سرمایه‌گذاری کن

با این همه پول چه کردی؟! اگر من درنگذشته بودم، مبلغ زیادی را صرف سرمایه‌گذاری در فناوری نو یا خرید هر فناوری‌ای می‌کردم که آینده دنیا را می‌سازند.

اما تو با قلب ویرانه من چه کردی؟!

گذاشتی که این ایلان ماسک بیاید و با کارهایش اپل را مثل IBM، یک شرکت فرسوده و کند بنمایاند.

۲- به گوگل حمله کن و به خاک سیاه بنشانش!

گوگل همیشه مایه عذاب ما بوده و هست. اصلا نمی‌توانم فراموش کنم که آن‌ها به مدل تجاری اصلی ما با اندروید حمله کردند.

ولی اصلا خودت را نباز! گوگل ضعیف است، آن‌ها قادر به خلاقیت در پول درآوردن نیستند و هنوز هم عمده پولشان را از آگهی‌های آنلاین درمی‌آورند. همین پول را هم در مواردی با نقض حریم خصوصی کاربران خود کاسب می‌شوند. تو می‌توانی خیلی راحت، با ساختن یک اپلیکیشن اختصاصی جستجوی اینترنتی برای iOS و مک، درآمد آن‌ها را نصف کنی. فقط چند میلیارد دلار خرج کن و ببین که چطوری کابوس گوگل را پایان خواهی داد.

۳- آی‌پد را تبدیل به قاتل پی سی کن

قرار بود که آی‌پد مهم‌ترین ابزار انتقام‌گیری ما زا مایکروسافت باشد و تجارت آن‌ها را تهدید کند. زحمت کشیده‌ای و آی‌پد پروی بزرگ را درست کرده‌ای، اما وقتی که این آی‌پد پرو از ماوس پشتیبانی نمی‌کند، چطور می‌خواهد با پی‌سی‌ها مبارزه کند.

درست است که پشتیبانی از ماوس آی‌پد پرو، فروش مک خودمان را هم پایین می‌آورد، اما این فقط یک امر داخلی است. مگر یادت رفته زمانی همین مک خودش لیزا را از دور خارج کرده بود؟!

اگر نجبنی، فرصت از دست می‌رود.

متن کامل نامه جدید سرگشاده جدید استیو جابز از منزلگاه اخروی‌اش به تیم کوک!

۴- تو را خدا هوای مهندس‌های برنامه‌نویس و طراح ما را داشته باش و دفتر‌های کار خصوصی و دنج به آن‌ها بده

ببین تیم! قبول دارم که تو اول در کار فناوری‌های سطح بالا بوده‌ای. اما عمده کار تو در زمینه فروش و بازاریابی بوده. در کار‌هایی که تو می‌کنی گفتگو‌های طولانی و مکرر و اجتماعی شدن، خیلی مهم هستند.

اما تو هیچ وقت نشده که چیزی طراحی کرده باشی و کدی نوشته باشی و بنابراین متوجه نیستی که حواس‌پرتی و سر و صدا چقدر به کار برنامه‌نویس‌ها و طراح‌های ما صدمه می‌زند. آن‌ها را به دفاتر خصوصی خودشان برگردان.

۵- محصول‌های تکراری را با سر و صدای زیاد معرفی نکن

تیم! تو مرتب وارد تجارت‌های جانبی می‌شوی و محصولاتی معرفی کنی که پیش از این همتای آن‌ها یا اصلا بهتر و جا افتاده‌تر از آن‌ها را شرکت‌های خیلی معتبری عرضه کرده بودند.

مثلا وارد حوزه کارت اعتباری می‌شوی یا ایربادی درست می‌کنی که برتری خاصی ندارد. من اسم این کارهایت را «منم می‌تونم» یا me-too می‌گذارم.

این سرویس خبری نیوز پلاس را معرفی کردی و هیجان زده شدیم و بعد دیدیم که نه بابا! اصلا خبری از پردازش خبری در آن نیست و تو عملا مقاله‌فروش رسانه‌های دیگر شده‌ای و نه رسانه‌ساز. این که نشد کار انقلابی!

بعدش آمدی و اسپیلبرگ بزرگ را به همایش آوردی و سرویس تلویزیونی معرفی کردی که همچین چیز خاصی نبود.

همایش باید مثل همایش سال ۲۰۰۷ من باشد و نفس در سینه حبس کند. نه اینکه حتی طرفدار‌های ما زور بزنند تا یک برتری خاص در سرویس‌های «منم می‌تونم» تو پیدا کنند.

۶-دست از خودپسندی بردار و در باد ستایش فن‌های هنوز وفادار نخواب

بله! من هم زمانی را به یاد می‌آورم که صف‌های طولانی جلوی در فروشگاه‌های ما برپا می‌شد و مردم می‌خواستند که نخستین خریداران محصولات ما باشند. البته ما هنوز هواداران متعصب زیادی داریم که در هر حال ستایشمان می‌کنند و به ما وفادارند.

اما تو نباید برآورد اشتباهی در مورد وضعیت ما داشته باشی و تا وقتی که دوباره نتوانی محصولات متفاوت و انقلابی تولید کنی، فخر نفروش!

۷- مک‌ها را سریع‌تر، بهتر و ارزان‌تر کن و این کار را سریع انجام بده

چرا دستی به سر و گوش مک نمی‌کشی. سالهاست که یک طراحی نو برای آن‌ها نداده‌ای. آخر تو باید پاسخ قطعی در برابر سرفیس مایکروسافت داشته باشی.

تیم! تلاش کن که دوباره مایکروسافت را همان مایکروسافت ذلیل قبلی کنی!

متن کامل نامه جدید سرگشاده جدید استیو جابز از منزلگاه اخروی‌اش به تیم کوک!

۸- فقط به آسیا نچسب و زنجیره‌های تامین قطعه و مونتاژ خارج آسیا درست کن

چین تا حالا برای ما بسیار خوب بوده، هم مونتاژکار ارزانی بوده و هم بازار مصرف عالی. اما باید به خاطر داشته باشی که در فاصله کمی از همین کارخانه‌های فاکسکان، چینی‌ها تسلیحات هسته‌ای هم می‌سازند و یک تغییر سیاست خارجی می‌تواند همه معادلات را برهم بزند.

از خواب بیدار شو و نگاهی به کره جغرافیایی بنداز و جا‌های دیگر هم به عنوان جانشین در نظر بگیر.

۹- قبل از اینکه کسی گند و باگ نرم‌افزارهایمان را درآورد، خودت آستین بالا بزن

باورم نمی‌شود که ده سال گذشته و تو هنوز فکری به حال آی‌تونز نکرده‌ای. حفره امنیتی فیس‌تایم دیگر چه بود؟ باورم نمی‌شود که موارد ناپایداری برای سیستم عامل ما گزارش شده.

۱۰- تغییرات مدیریتی اساسی اعمال کن

یکی از این تغییرات می‌تواند این باشد که خودت کنار بکشی!

سعادت جاودانی ارزانی تو باد

value1

ثبت اولین تصویر از یک سیاه چاله فضایی


خبرگزاری ایسنا: ستاره شناسان برای اولین بار در تاریخ، تصویری از یک سیاه چاله فضایی را در یک کهکشان دور با دوربین شکار کردند.

 این تصویر توسط گروهی از دانشمندان از سیاه چاله موسوم به “ساگیتاریوس A ” گرفته شده است.

این سیاه چاله ۴۰ میلیارد کیلومتر قطر دارد که سه میلیون برابر قطر زمین است و توسط دانشمندان به “هیولا” تشبیه شده است.

ثبت اولین تصویر از یک سیاه چاله فضایی

سیاه چاله شکار شده توسط دوربین ستاره شناسان در ۵۰۰ میلیون تریلیون کیلومتری کره‌زمین قرار دارد و تصویرش توسط شبکه‌ای از هشت تلسکوپ در سراسر جهان ثبت شده است.

جزئیات این دستاورد بزرگ امروز در نشریه “استروفیزیکال ژورنال لترز” (Astrophysical Journal Letters) منتشر شده است.

پروفسور “هینو فالک” از دانشگاه “رود بود” هلند و مسئول این تجربه علمی به بی بی سی گفت: این سیاه چاله در کهکشانی به نام M87 کشف شده است.

وی افزود: آنچه که ما می‌بینیم از کل منظومه شمسی بزرگ‌تر است.

جرم این سیاه چاله ۶.۵ میلیارد برابر خورشید است و یکی از سنگین‌ترین سیاه چاله‌هایی است که گمان می‌رود وجود داشته باشد. این سیاه چاله واقعاً یک “هیولای واقعی” و سنگین وزن ترین سیاه چاله موجود در هستی است.

سیاه چاله چیست؟

سیاه‌چاله ناحیه‌ای از فضا-زمان است که آثار گرانشی آن، چنان نیرومند است که هیچ چیز — حتی ذرات و تابش‌های الکترومغناطیسی مثل نور — نمی‌توانند از میدان گرانش آن بگریزد. نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین پیش‌بینی می‌کند که یک جرم به اندازه کافی فشرده شده، می‌تواند سبب تغییر شکل و خمیدگی فضا-زمان و تشکیل سیاهچاله شود.

مرز این ناحیه از فضازمان که هیچ چیزی پس از عبور از آن نمی‌تواند به بیرون برگردد را “افق رویداد” می‌نامند. صفت «سیاه» در نام سیاه‌چاله برگرفته از این واقعیت است که همه نوری که از افق رویداد آن می‌گذرد را به دام می‌اندازد که از این دیدگاه سیاه چاله رفتاری شبیه به جسم سیاه در ترمودینامیک دارد.

از سوی دیگر نیز، نظریه میدان‌های کوانتومی در فضازمان خمیده پیش‌بینی می‌کند که افق‌های رویداد نیز تابشی به نام تابش هاوکینگ گسیل می‌کنند که طیف آن همانند طیف جسم سیاهی است که دمای آن با جرمش نسبت وارونه دارد. میزان دما در مورد سیاهچاله‌های ستاره‌ای در حد چند میلیاردم کلوین است و از این رو ردیابی آن دشوار است.

value1

نتایج اولیه کنکور دکتری ۹۸ هفته آینده اعلام می‌شود


به گزارش خبرنگار گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس، بر اساس برنامه زمان بندی اعلام شده کارنامه داوطلبان آزمون ورودی دوره دکتری نیمه متمرکز سال ۹۸ حاوی نتایج اولیه هفته آخر فروردین ماه ۹۸ منتشر می‌شود و داوطلبان مجاز می‌توانند نسبت به انتخاب رشته اقدام کنند.

انتخاب رشته برای داوطلبانی که مجاز به انتخاب رشته شده اند در نیمه اول اردیبهشت ماه ۹۸ انجام می‌شود.

آزمون ورودی دوره دکتری نیمه متمرکز سال ۹۸ در دوره‌های روزانه و شبانه دانشگاه‌ها، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی، پردیس‌های خودگردان دانشگاه‌ها جمعه سوم اسفند در ۷ گروه و ۲۴۵ کدرشته امتحانی، ۵۸ شهرستان و ۱۰۴ حوزه امتحانی برگزار شد.

انتهای پیام/

value1

با محدودیت جدید توییتر آشنا شوید


اتاق خبر ۲۴: 

به نقل از «techcrunch»، توییتر در تازه‌ترین اقدام خود تعداد افرادی که یک نفر در یک روز می‌تواند فالو کند را از یک هزار نفر به ۴۰۰ نفر کاهش داد.

واحد امنیت توییتر دلیل این تصمیم جدید را مقابله با هرزه نویسان حاضر در توییتر و حفظ امنیت کاربران اعلام کرده است.

کارشناسان و برنامه‌نویسان، تعقیب ۴۰۰ نفر را عدد بزرگی دانسته‌اند و پیشنهاد کرده‌اند واحد امنیت توییتر به دنبال راه بهتری برای محدود کردن هرزه‌نویسان باشد.

به نظر می‌رسد راهی مانند مسدود کردن حساب کاربری افرادی که به قصد تبلیغات یا هرزه‌نویسی دیگران را تعقیب می‌کنند، راهکار مناسبی باشد.

توییتر در ابتدای سال، چندین برنامه کاربردی را برای نقض قوانین خود درمورد «دنبال کردن و پیروی از تعقیب» به حالت تعلیق درآورد.

value1

۳ کاربرد هوش مصنوعی که ممکن است آینده را نابود کند


جهانی تازه زیر چتر هوش مصنوعی

 

مطمئنا شما هم حداقل چند فیلم درباره روبات‌های آینده و غلبه این دسته از روبات‌های مجهز به هوش مصنوعی بر انسان‌ها دیده‌اید. اما با اینکه می‌دانیم آن‌ها تنها یک سری فیلم هالیوودی علمی تخیلی هستند باز هم این سوال ناخودآگاه در ذهنمان به وجود می‌آید که با پیشرفت روزافزون هوش مصنوعی آیا باید نگران خطرات هوش مصنوعی باشیم یا همه چیز تحت کنترل است؟

 

در این باره ایلان ماسک مدیرعامل شرکت تسلا می‌گوید که هوش مصنوعی می‌تواند بقای بشریت را به خطر بیندازد. به همین دلیل لازم است که همه آگاه و گوش به زنگ باشند، چراکه هوش مصنوعی وارد دنیای روزمره انسان‌ها شده و در حال پیشرفت با سرعت بسیار بالایی است. در این گزارش قصد داریم به ۳ کاربرد هوش مصنوعی که ممکن است شما را درباره آینده نگران کند اشاره کنیم.

هوش مصنوعی در ارتش
بسیاری از شما داستان‌های مربوط به به‌کارگیری هوش مصنوعی را در فیلم‌های جنگی مانند War Game که در آن از این تکنولوژی در ارتش استفاده شده بود، دیده‌اید که البته در این فیلم‌ها از به‌کارگیری هوش‌مصنوعی به‌عنوان یک اشتباه بزرگ یاد می‌شود. «نیل فریز» در دهه ۸۰ میلادی مقاله‌ای درباره به‌کارگیری شبکه‌های عصبی هوش مصنوعی در جهت تشخیص تانک‌های دشمن نوشت که در آن ادوات جنگی با استفاده از دیتا‌های ورودی تشخیص تانک از درختان و دیگر اشیای درون صحنه نبرد را آموزش می‌دیدند.

 

نتیجه آن‌چه بود؟ شبکه عصبی ادوات نظامی، به اشتباه درختان را به جای تانک‌ها مورد هدف قرار می‌داد. اما حالا قضیه فرق کرده و پس از گذشت چند دهه از این آزمایش، امروزه می‌بینیم که صد‌ها ماشین جنگی پیشرفته و البته نابودگر طراحی و ساخته شده‌اند که در بسیاری از آن‌ها هوش مصنوعی نقش اساسی ایفا می‌کند.

روبات‌های نابودگر دیگر یک داستان تخیلی نیستند و امروزه به یکی از اخبار روز دنیا تبدیل شده‌اند. چین هم از طرف دیگر از کودکان نابغه برای طراحی سلاح‌های پیشرفته جنگی استفاده می‌کند. امروزه آمریکا، چین و برخی دیگر از کشور‌ها در حال توسعه هوش مصنوعی مرگبار هستند.

 

فکر کردن به چیزی خطرناک‌تر از بمب هسته‌ای کار بسیار دشواری است، اما متاسفانه رهبران برخی کشور‌ها در حال طراحی، آزمایش و اجرای این دسته از سلاح‌های نابودگر کشتار جمعی هستند. برای مثال دولت آمریکا با کمک کمپانی مایکروسافت در حال فعالیت و توسعه بخش‌های نظامی خود بر پایه جدیدترین تکنولوژی‌های روز دنیا از جمله هوش مصنوعی است.

حمله سایبری هوش مصنوعی
آنچه احتمالا شما هم متوجه آن شده‌اید این است که در حالی که دنیای امروزی بیشتر به تکنولوژی وابسته است، اما از طرف دیگر کاربرد‌های نظامی و اجتماعی هوش مصنوعی هم می‌تواند در زمینه حملات سایبری خطرناک باشد. امروزه بسیاری از ویروس‌های کامپیوتری توسط افراد هوشمندی برنامه‌نویسی می‌شوند که قادرند ویروس را طوری آموزش بدهند که درون سیستم‌های کامپیوتری افراد مختلف دنیا حضور مخفیانه داشته باشند.

 

برای مثال برخی تروجان‌ها در طول ساعات کاری مخفی باقی می‌مانند و پس از اتمام ساعات کاری وارد عمل می‌شوند و کسی از حضور آن‌ها باخبر نمی‌شود. حال اگر این نوع تروجان‌ها و حملات سایبری بتوانند خودشان را آموزش دهند و ارتقا پیدا کنند چه فاجعه‌ای رخ می‌دهد؟

 

البته از یک طرف هم هوش مصنوعی می‌تواند نقش کلیدی برای مقابله با این دسته از حملات اینترنتی و سایبری ایفا کند. البته برای مقابله با حملات سایبری پیشرفته امروزی مطمئنا به سیستم‌های امنیت سایبری پیشرفته‌تر که به هوش مصنوعی و یادگیری ماشین مجهز هستند نیاز خواهد بود.

دستکاری اخبار و اطلاعات
طی ۱۰ سال آینده مطمئنا پیش خواهد آمد که با جایی تماس بگیرید و نتوانید تشخیص دهید که با انسان واقعی صحبت کرده‌اید یا یک روبات مجهز به هوش مصنوعی. شاید این حرف عجیب و غیرقابل باور باشد، اما تکنولوژی یادگیری ماشین در حال حاضر قادر است ۱۰۰ درصد اخبار جدید روزانه را با صدای کاملا شبیه به افراد واقعی اعلام کند.

 

شکی نیست طی یک دهه آینده یا کمتر شاهد این خواهیم بود که هوش مصنوعی رفتار‌ها و افکار انسان‌ها را مدیریت و جهت دهی می‌کند. «مت چسن» درباره ظهور تکنولوژی هوش مصنوعی و ابزار‌های ارتباطی بر پایه یادگیری ماشین اظهارات جالبی دارد.

 

«تصور کنید جریان‌های سیاسی و اجتماعی تاثیرگذار قدرت ۱۰۰ برابری پیدا کنند. با استفاده از پروفایل شما، شناسه آنلاین شما و همچنین استفاده از ابزار ارتباطی بر پایه یادگیری ماشین، هوش مصنوعی قادر خواهد بود بر اساس سلایق شخصی شما و به شکل پروپاگاندا با شما ارتباط برقرار کند.»

تبلیغات سایبری امروزه با گستردگی بالا و با دستکاری اطلاعات از طریق شبکه‌های اجتماعی و بزرگ داده‌ها به سرعت در حال پیشرفت است. با افزایش قدرت روزافزون هوش مصنوعی دیگر نمی‌توان تشخیص داد که جریان‌های فکری امروزی که از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی سرچشمه می‌گیرند بر پایه افکار عمومی هستند یا توسط همین ابزار‌های ارتباطی بر پایه ماشین منتشر شده‌اند.

 

در حال حاضر دولت آمریکا اقدامات خود را برای مبارزه با اخبار جعلی و دروغین و این‌گونه ابزار‌ها آغاز کرده است، اما هرچه که هوش مصنوعی قدرتمندتر می‌شود، تشخیص این گونه اخبار و اطلاعات نیز سخت‌تر می‌شود.

چاره چیست؟
بشر همواره از ناشناخته‌ها ترس داشته است. به‌رغم اینکه خطرات این تکنولوژی را در بالا نام بردیم، باید این را هم قبول کنیم هر تکنولوژی خطرات خود را دارد و تنها ممکن است برخی از این تکنولوژی‌ها ریسک‌های ناچیزی برای بشریت داشته باشند. در کل با اینکه هوش مصنوعی می‌تواند خطرات قابل توجهی برای بشریت داشته باشد، اما با آگاهی کامل و اقدامات پیشگیرانه و با استفاده از همین هوش مصنوعی می‌توان تا حدود زیادی خطرات احتمالی این پدید را خنثی کرده و از آن در زمینه‌های بسیار گسترده تری استفاده کرد.

 

منبع: دنیای اقتصاد به نقل از “آی تی ایران”

value1

کارلوس گون با انتشار یک ویدیو، ادعای بی گناهی کرد


 کارلوس گون با انتشار ویدئویی ۷ دقیقه‌ای در نیمه شب، از بی‌گناهی خود نسبت به تمام اتهامات سخن گفت و از مدیران ارشد نیسان انتقاد کرد.

کارلوس گون، مدیرعامل سابق اتحاد رنو-نیسان، نیمه شب گذشته با انتشار یک ویدئو ۷ دقیقه‌ای از بی‌گناهی خود سخن گفت و اذعان داشت که دستگیری وی ناشی از یک دسیسه بوده است. این ویدئو قبل‌تر از دستگیری مجدد و زمانی‌که وی به قید وثیقه آزاد شده بود، ضبط شده است. مدیرعامل نیسان در این ویدئو می‌گوید که نسبت به تمامی اتهامات مربوط بی‌گناه است؛ اما کارلوس گون هیچ مدرکی را مبنی بر اثبات ادعا و بی‌گناهی خود فراهم نکرده بود.

Carlos Ghosn / کارلوس گوسن نیسان رنو میتسوبیشی

کارلوس گون می‌گوید:

من ژاپن و شرکت نیسان را دوست دارم. هیچ کسی به مدت ۲۰ سال در یک کشور نمی‌ماند، هیچ کسی به مدت ۲۰ سال نمی‌تواند بدون عشق و علاقه و وابستگی، رهبری یک شرکت را بر عهده داشته باشد، مخصوصا که در این سال‌ها دستاورد‌ها و نتایج مطلوبی به دست‌ آمده است.

کارلوس گون در سخن اصلی خود می‌گوید که او به‌علت رویدادی خاص یا رهبری دیکتاتوری دستگیر نشده است، بلکه دستگیری وی ناشی از دسیسه چینی و نقشه‌های خیانت‌آمیز برخی مدیران ارشد بوده است.

کارلوس گوسن / Carlos Ghosn

در ادامه کارلوس گون می‌گوید که می‌داند این نقشه‌ها کار چه کسی بوده؛ اما از آن‌ها نامی نمی‌برد. او می‌گوید که برای کارکنان نیسان احترام قائل است؛ اما از افرادی با ‌عنوان مدیرانی که به‌خاطر منافع و ترس خود، خسارت‌های مالی به‌بار آورده‌اند، یاد می‌کند. مدیرعامل سابق نیسان می‌گوید که این افراد از خودمختاری شرکت نیسان و همگرایی برای پیوند و ساخت گروه رنو-نیسان-میتسوبیشی ترس داشتند.

کارلوس گون ادعا می‌کند که قوی‌ترین مدافع خودمختاری و استقلال نیسان بوده است و معتقد است که خودمختاری این شرکت باید بر پایه عملکرد باشد. گون عقیده دارد که عملکرد فعلی نیسان خوب نیست و مدیریت ضعیفی در قبال ضررها و رسوایی‌ّها وجود دارد.

Nissan Renault Carlos Ghosn / کارلوس گوسن نیسان رنو میتسوبیشی

مقاله‌های مرتبط:

کارلوس گون از اتفاق آرا نوظهور گروه مشترک انتقاد می‌کند و می‌گوید:

این دیدی نیست که برای صنعتی چالشی همچون صنعت خودرو به‌کار آید. شما باید به آینده فکر کنید و تصور کنید که نقش شما در آینده چه خواهد بود. باتوجه‌به زمان‌ّهای مختلف، قدرت رهبری به‌کار می‌آید و رهبری بدان معنی است که چه چیزی برای شرکت مناسب است، نه اینکه شما قادر به توافق در چه زمینه‌هایی هستید.

در آخر، کارلوس گون می‌گوید که بزرگ‌ترین آرزوی وی برگزاری یک دادگاه عادلانه است؛ اما به‌گفته وی وکلا صداقت کافی را در رابطه با جوانمردانه بودن دادگاه ندارند.

value1

نگاهی به پیشرفت دنیای تکنولوژی در سالی که گذشت


برترین ها – سهیل بالینی: سال ۹۷ پایان یافت. ۳۶۵ روز مملو از اتفاقات، اختراعات و کشفیات در دنیای علم و فناوری که هرکدام ما را به شناخت بخشی از راز‌های جهان هستی نزدیک می‌کند. پیشرفت‌هایی که فیزیک کوانتوم و زیست‌شناسی در سال ۹۷ داشته، همه و همه نشانه‌ای از سرعت غیرقابل کنترل علم و فناوری است.

انتخاب بهترین اتفاقات سال گذشته در دنیای جذاب فناوری کار چندان ساده‌ای نیست. روزی نیست که شرکت‌های بزرگ و حتی گروه‌های کوچک و نوپا، ما را با اختراعات و ابداعات خود شگفت‌زده نکنند. ما در برترین‌ها با بررسی یک سال گذشته، نگاهی خواهیم داشت به مهم‌ترین و تأثیرگذارترین ابداعات و اختراعات دنیای علم و فناوری در سال ۹۷.

حافظه دیجیتال در DNA

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

همه ما کم‌وبیش از این موضوع آگاهیم که DNA مجموعه‌ای از اطلاعات را در خود ذخیره می‌کند و البته شاید اخباری مبنی بر تلاش انسان برای ذخیره اطلاعات در DNA را نیز شنیده باشید. باورنکردنی است، اما تنها چند گرم از DNA می‌تواند مقداری بسیار زیاد از اطلاعات را در خود ذخیره کند.

یکی از مهم‌ترین ابداعات علم و فناوری در سال ۹۷، کشف راهی برای ذخیره اطلاعات در DNA است. این کشف بزرگ هرچند هنوز در مرحله آزمایش و بررسی قرار دارد، اما می‌تواند تحولی عظیم در تولید حافظه‌های دیجیتال باشد. پروسه انتقال اطلاعات دیجیتال و ترجمه مولکولی آن کار چندان ساده‌ای نیست. بااین‌حال به نظر می‌رسد با تلاش‌های شرکت Harvard Life Lab، اولین حافظه دیجیتال ذخیره‌شده در دی‌ان‌ای در سال ۹۸ به بازار بیاید.


پیشرفت رایانه‌های کوانتومی

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

علم کوانتوم جذاب‌ترین اتفاقی است که در صد سال گذشته در دنیای فیزیک و نجوم رخ داده است. این علم که هر روز به شاخه‌های دیگر فناوری نیز منتقل می‌شود تا چند سال آینده، به مرکزیت محاسباتی کامپیوتر‌های فوق هوشمند تبدیل خواهد شد. پیشرفت‌های تولید رایانه‌های کوانتومی در سال ۹۷ آن‌قدر زیاد بود که شرکت‌های بزرگ مانند مایکروسافت، فیسبوک و گوگل نیز، افراد بیشتری را در بررسی و تحقیق فیزیک کوانتوم استخدام کنند. بااین‌حال شرکت آی‌بی‌ام پیشروترین شرکت در ساخت کامپیوتر‌های کوانتومی است.

این شرکت ادعا کرده که کامپیوتری محاسباتی را اختراع کرده که میلیون‌ها بار از کامپیوتر‌های فعلی سریع‌تر است. این اختراع می‌تواند سرعت پیشرفت علم در رشته‌های فیزیک، شیمی و پزشکی را به شکلی باورنکردنی افزایش دهد. نوع فعالیت کامپیوتر‌های کوانتومی با سیستم ۰ و ۱ کامپیوتر‌های فعلی متفاوت است. این تفاوت باعث شده تا مدت زمان ترجمه اطلاعات از زبان رایانه به زبان انسان به کمترین زمان ممکن کاهش پیدا کند.


رباتی که می‌دود

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

ممکن است شما هم در فیلم‌های سینمایی، ربات‌هایی را دیده باشید که مشغول پریدن و دویدن با سرعت بسیار بالا هستند. اما در دنیای واقعی و پیش از سال ۹۷، هیچ رباتی نمی‌توانست مانند انسان بدود و از روی موانع بپرد. توانایی‌های ذهنی ربات‌ها موضوعی است که فکر اغلب انسان‌ها را به خود مشغول کرده است. اینکه آیا روزی ربات‌ها به احساس و قدرت تصمیم‌گیری می‌رسند یا نه، آن‌قدر جذاب و کم‌وبیش خطرناک است که ما پیشرفت فیزیکی ربات‌ها را فراموش کرده‌ایم.

دراین‌بین Boston Dynamics رباتی ساخته که می‌تواند مانند انسان بدود. این ربات را در کنار ربات‌های مکانیک و جراح بگذارید تا کمی از حس مشاهده آینده در ذهن شما نیز پدید بیاید. با پیشرفت محاسباتی، ربات‌های دونده می‌توانند در علوم نظامی، امنیت شهر‌ها و حتی آزمایش‌هایی که برای انسان خطرناک است، استفاده شوند.


چاپگر‌های ۳D Metal

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

با نگاه به نام این اختراع به‌راحتی متوجه می‌شویم که به‌زودی چاپگر‌های سه بعدی پرینت فلز نیز به خانه‌ها کاربران راه پیدا خواهد کرد. البته فناوری پرینت فلز چند سالی است که اختراع شده و حتی پرینتر‌های سه بعدی برای ساخت قطعات فلزی نیز تولید شده است. با این حال سال ۹۷ سالی بود که این پرینتر‌ها برای عموم نیز قابل‌استفاده شد.

سال آینده می‌توانید قطعه‌ای از خودرو که خراب شده را در خانه خودتان پرینت کنید. سوراخ یک لوله فلزی را رفع کنید و حتی خطرناک‌تر از آن، یک سلاح فلزی کامل را برای خود پرینت کنید. پیشرفت چاپگر‌های سه بعدی در سال ۹۷ باعث شده است که پرینت هر چیزی از جنس فلز و انواع پلیمر، بدون مشکل و با قیمتی پایین امکان‌پذیر باشد.


هدست مترجم گوگل

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

اپلیکیشن‌های زیادی هستند که تلاش می‌کنند تا ما را به ترجمه همزمان نزدیک کنند. این اپلیکیشن‌ها پس از شنیدن صدای فرد و پایان صحبت او، متن ترجمه شده را در اختیار کاربر قرار می‌دهند. اما هدفون مترجم گوگل که با نام Pixel Buds پا را فراتر از این گذاشته. با استفاده Pixel Buds و یک گوشی هوشمند اندرویدی می‌توانید تجربه‌ای نزدیک به ترجمه همزمان را در اختیار داشته باشید.

متأسفانه مترجم آنلاین گوگل در زبان فارسی از پیشرفت لازم برخوردار نیست، اما اگر به زبان انگلیسی مسلط هستید و قصد دارید برای مثال از کشوری اسپانیایی زبان دیدن کنید، Pixel Buds می‌تواند به کمک شما بیاید. این هدست که حدود ۱۵۰ دلار قیمت دارد، نزدیک‌ترین اختراع به یک جامعه جهانی هم‌زبان است. گوگل ادعا کرده که نسخه دوم این هدست را در سال ۲۰۲۰ به بازار معرفی خواهد کرد.


بازگشت PDA

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

۱۵ سال قبل، پی‌دی‌ای‌ها بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی انسان بودند. دستگاهی که نسل جوان‌تر از مخاطبان برترین‌ها احتمالاً با آن آشنایی ندارند. پی‌دی‌ای وسیله‌ای بود که از یک صفحه‌نمایش، یک کیبورد و سیستم‌عاملی هوشمند بهره می‌برد. اغلب پی‌دی‌ای‌ها که به سیستم ویندوز موبایل یا لینوکس مجهز بودند، برای انجام فعالیت‌های کاری و روزمره، مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

شرکت پلنت جمنای (Gemini) چند سالی است که برنامه‌ریزی خاصی را برای ارائه دوباره پی‌دی‌ای‌ها به بازار داشته است. Gemini PDA یک دستگاه چندکاره است که به‌صورت همزمان از سیستم‌عامل لینوکس، اندروید و ویندوز ۱۰ بهره می‌برد. این پی‌دی‌ای توانایی استفاده به‌عنوان یک گوشی هوشمند را نیز در خود جای‌داده و می‌تواند به گزینه‌ای جذاب برای برنامه نویسان تبدیل شود.


گوشی‌های خمیده و تاشو

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

پیش‌ازاین در برترین‌ها به بررسی گوشی‌های خمیده شرکت سامسونگ و هواوی پرداخته‌ایم. این گوشی‌ها که البته طراحی متفاوتی دارند، اولین قدم برای ساخت گجتی هستند که بتوان به‌صورت همزمان از آن به‌عنوان گوشی و تبلت استفاده کرد. البته هر دو دستگاه فاصله زیادی تا یک گجت ایده‌آل دارند.

گوشی خمیده سامسونگ که از سه صفحه‌نمایش بهره می‌برد، طراحی چندان جذابی ندارد و بیشتر شبیه گوشی‌های دو صفحه‌نمایشی و قدیمی شرکت نوکیا است. هواوی از سوی دیگر هرچقدر تلاش کرده تا به یک صفحه‌نمایش کاملاً صاف در حالت تبلت دست پیدا کند، باز هم نتوانسته مشکل لولای خمیده صفحه‌نمایش این گوشی را رفع کند.


فرود اینسایت بر سطح مریخ

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

دنور در کالیفرنیا شهری بود که برای فرستادن مریخ‌نورد اینسایت انتخاب شد. این مریخ‌نورد در تاریخ ۵ می (۱۵ اردیبهشت) سفر خود را به مریخ آغاز کرد و در تاریخ ۱۵ آذر ۹۷ در عملیاتی نفس‌گیر بر سطح مریخ نشست. اینسایت بیش از ۴۸۴ میلیون کیلومتر را در شش ماه و نیم طی کرد تا عملیاتی بی‌نظیر را در مریخ پایه‌گذاری کند.

عملیات رسمی اینسایت در مریخ سه ماه طول کشید و این مریخ‌نورد توانست اطلاعات و تصاویری مهم از سطح مریخ، باد‌های وزیده شده در سطح این سیاره و تغییرات فصلی مریخ را در اختیار دانشمندان قرار دهد.


انتقال فکر

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

۳ سال قبل گروهی از دانشمندان وسیله‌ای برای انتقال فکر افراد بدون صحبت کردن ساختند. در سالی که گذشت این گروه با پیشرفت این فناوری توانسته‌اند تفکر سه فرد مختلف را به هم متصل کنند. این فناوری که شبکه اجتماعی ذهنی نام دارد می‌تواند به‌زودی به یک استاندارد جدید در دنیای اجتماعی ما تبدیل شود.

دنیایی را تصور کنید که در آن چندین پزشک بتوانند به‌صورت همزمان با ذهن بیمار در ارتباط باشند، دانشمندانی که از سرتاسر دنیا بتوانند بدون حتی یک کلمه صحبت، از افکار یکدیگر با خبر شوند و ورزشکارانی که از ذهن همبازیان خود و تصمیم گیری‌های آن‌ها آگاه باشند. البته چنین فناوری می‌تواند در موضوعات منفی‌تر مانند جاسوسی و جنگ نیز مورد استفاده قرار بگیرد.


حس‌گر حرکتی وای‌فای

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

وای‌فای به یک استاندارد بین المللی تبدیل شده است. به ندرت مکانی را می‌توانید پیدا کنید که سیگنالی از یک مودم وای‌فای در آن وجود نداشته باشد. استفاده آشنا از وای‌فای، انتقال داده‌ها از طریق گجت‌های دیجیتال به مودم است، اما دانشمندانی از کالیفرنیا توانسته‌اند کاربردی جدید برای سیگنال‌های وای‌فای کشف کنند.

با استفاده از این فناوری می‌توان تمامی حرکات موجودات زنده را در موقعیت نزدیک به مرکز وای‌فای پیگیری و ثبت کرد. کوچک‌ترین حرکت ما به عنوان یک کاربر در اتاقی دیگر، می‌تواند توسط این فناوری ثبت شود. سنسور حرکتی وای‌فای تحولی مهم در دنیای تولید دزدگیر و دوربین‌های حفاظتی است. بااین‌حال این فناوری می‌تواند برای مقاصد منفی مانند دزدی و جاسوسی نیز استفاده شود.


کفش‌های تولیدکننده برق

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

دنیایی را تصور کنید که در آن کفش‌های شما به‌صورت بی‌سیم بتوانند حجم زیادی از دستگاه‌های دیجیتال مانند گوشی، ساعت و سیستم‌های پزشکی همراه را شارژ کنند. باورکردنی نیست، اما کفش‌های شارژر نیز اختراع شده‌اند. این کفش‌ها که از دو فناوری مختلف برخوردارند می‌توانند بسیاری از گجت‌های همراه را شارژ کنند.

فناوری اول در هنگام فشار وارد شده به کفش، برق تولید می‌کند و فناوری دوم نیز با رها شدن کفش از زمین، مقداری الکتریسیته تولید می‌کند. این کفش‌های هوشمند می‌توانند میزان حرکت، نوع قدم برداشتن، زمان و مسافت طی شده و حتی وزن کاربر را نیز در خود ذخیره کنند.


آیرون من در دنیای واقعی

نگاهی به پیشرفت دنیای فناوری در سالی که گذشت

علاقه‌مندان به دنیای فناوری، با شخصیت Iron Man در مجموعه فیلم‌های مارول آشنایی دارند. استارت‌آپی در انگلستان، لباسی طراحی کرده که شباهت زیادی به پوشش آیرون من دارد. سه موتور جت در این لباس جاسازی‌شده که می‌تواند حرکات کاربر را در تمامی جهات کنترل کند.

پوشیدن و استفاده از این لباس برای افراد عادی چندان ساده نیست، اما یکی از ژیمناست‌هایی که این لباس را آزمایش کرده توانسته در سومین امتحان، بدون مشکل از پوشش پرنده این شرکت استفاده کند. خرید این لباس چندان ساده نیست و باید ۴۴۰ هزار دلار برای خرید تازه‌ترین اختراع این استارت‌آپ پرداخت کنید.

value1

اعضای داخلی بدن این زن در جای خود نبودند!


خبرگزاری مهر: «رز ماری بنتلی» یک شناگر بود، ۵ فرزندش را بزرگ کرد و ۹۹ سال عمر کرد. اما پس از مرگ او دانشجویان پزشکی متوجه شدند تمام اعضای داخلی او (به استثنای قلب) در جای خود قرار نداشتند. به طور دقیق اعضای بدن این زن در سمت اشتباه قرار داشتند.

اعضای داخلی بدن این زن در جای خود نبودند!

کشف این وضعیت نادر که در یک کنفرانس اعلام شده، بسیار شگفت انگیز است.

افراد مبتلا به این وضعیت که situs inversus نام دارد، اصولاً به بیماری‌های خطرناک قلبی و ناهنجاری‌های دیگر مبتلا هستند و عمر طولانی ندارند. اما در مورد بنتلی اوضاع متفاوت بوده است و او هنگام مرگ ۹۹ سال داشت.

به هرحال سال گذشته دانشجویان در دانشگاه پورتلند مشغول بررسی قلب جسد بودند که متوجه تفاوت رنگ‌های خونی شدند. آنها با باز کردن حفره شکمی جسد متوجه شدند تمام اعضای داخلی بدن در سمت اشتباه قرار داشتند. اما رگ‌های عجیب بدن وی به قلب کمک کرده بود تا به فعالیت ادامه دهد.

خانواده بنتلی از این شرایط مطلع نبودند. به گفته خانواده این زن، او زندگی نرمالی داشته و تنها مراجعه ادامه دار او به پزشک مربوط به بیماری آرتروز بوده است. البته این شرایط او نشانه‌هایی نیز داشته است.

بنتلی در دهه ۵۰ زندگی خود عمل جراحی برای خارج کردن رحم (hysterectomy)انجام داد و پزشکان قصد داشتند علاوه برآن آپاندیس او را بردارند اما نتوانستند آن را بیابند! اما آپاندیس در یک جراحی دیگر و بعداً از بدن او خارج شد.

طبق اعلام سازمان OHSU این شرایط بسیار نادر و شامل یک از هر ۲۲ هزار تولد است.